No Día Contra A Violencia De Xénero ; Quérote Sen Violencia

Parece que a Violencia de Xénero  lonxe de desaparecer  está acadando  novas formas de presentación e manifestación. Por   iso, este ano dende o IES  Nº 1 quixemos denunciar este novo xeito de violencia.  Xa que somos un centro educativo que matricula fundamentalmente adolescentes,  queremos botar unha ollada a importancia que está adquirindo  o emprego das TIC (  Tecnoloxías  da Información e Comunicación ) como ferramentas de violencia e intimidación. Cando falamos de adolescentes, falamos de nativos e nativas  dixitais, que naceron coas novas tecnoloxías e, que tamén as empregan para exercer todo tipo de violencia sobre as súas parellas : é o que se coñece xa co nome de ciberdelincuencia de xénero.
O teléfono  móbil  ou  Internet son instrumentos fundamentais de socialización  e  comunicación, é a través deles como as rapazas e rapaces adolescentes consolidan as súas relacións. Ao respecto, é siñificativo que máis dun 19% de rapazas usuarias das redes, recoñecen sufrir acosos por parte de súas parellas a través das mesmas.

Este novembro de 2018, pensamos que sería bó reflexionar sobre estas novas manifestacións de violencia a través das redes e das novas tecnoloxías empregadas fundamentalmente por xente moi nova. Por todo isto, elaboramos un Decálogo (  dez proposicións para rapaces e dez para rapazas ) para ser capaces de Quererse  Sen  Violencia.

  O  luns 26  de novembro, catro rapazas e catro rapaces de 1º de Bacharelato acudiron a un acto no Concello do Carballiño , donde leron as proposicións do decálogo .
Dende aquí quero agradecer a : María, Jorge, Gisela, Erik, Laura, Noel, Bárbara e Alberto, a súa colaboración e compromiso con esta actividade.

 Non quero rematar sen comentar brevemente o tráxico suceso que tivo lugar estes  dias en Alcorcón , onde unha adolescente foi  asasiñada presuntamente por outra, que tamén previamente,  empregou  whatsapp para ameazala.
Este caso- por desgraza- ilustra o que empeza a acontecer entre algunhas rapazas moi novas : adoitar actitudes violentas e machistas .
                     

Visita do escritor Héctor Cajaraville

Héctor Cajaraville nun momento do coloquio 

Este luns 11 de xuño, dentro das actividades programadas por Normalización Lingüística, recibimos a visita do escritor Héctor Cajaraville, que veu falar aos alumn@s de 1º de ESO de seu libro : " Denébola a Roxa ".(Baía edicións , 2016 ). Este é o quinto libro do escritor, e a súa protagonista Denébola lle ocorren moitas cousas..

Despois dunhas breves explicacións do autor, abríuse un coloquio onde os alumnos-as poideron facerlle preguntas a Héctor, xa que todos leran o libro. Así, Cajaraville contou que quixo facer unha novela histórica, ambientada a principios do século XVII e, que para eso, tivo que documentarse moito sobre moitas cousas : alimentos que se consumían naquela época, nomes máis utilizados, descubrementos máis importantes, etc.. Confesa o autor que grazas a ter que documentarse tanto sobre esta época, aprendeu moitas cousas que o enriqueceron como persoa.

Tamén contou que esta historia é facilmente trasladable á época actual, xa que algúns temas que se tratan no libro seguen vixentes na actualidade : as desigualdades entre homes e mulleres  ou a homosexualidade, esta última raramente é tratada en libros de literatura xuvenil. Para rematar, nos falou do proceso de construcción das personaxes. E, como colofón,  asinou  moitos exemplares da súa novela para os alumn@s. Por suposto, tamén nos asinou un para a Biblioteca

Marchando unha de ciberpiratas !!! XOELIKI

O venres 11 de maio, recibimos no Instituto a Abraham  Carreiro, un dos creadores e ilustradores da personaxe de Xoeliki .
Esta personaxe, é un neno tímido, pero que se transforma cando accede á internet : quere ser un  hacker e salvar os ordenadores do colexio.
Abraham Carreiro explica aos alum@s de 1º de ESO, os distintos usos que pode ter a Internet. Logo fai un repaso as distintas personaxes que aparecen nas historias de Xoeliki.
Ari. A rapaza rebelde, idealista e intelixente.
Barbabranca. Sabio creador da resistencia pirata.
Maverick. Membro tamén da Resistencia Pirata, que actúa por libre, navegando pola internet sen deixar rastro.
O  Director do colexio de Xoeliqui. Moi estricto e severo. Gústalle castigar aos alumnos. Pensa que os nenos están pervertidos pola Internet.
Centulo. Xenio programador de informática.
Aparecen tamén outras personaxes coma: Iván o Bucaneiro, Estrela ou Mr. Virus.

Un dos momentos  máis interesante da charla, foi, sen dúbida  os debuxos das distintas personaxes do libro que o autor fixo alí mesmo.
Carreiro tamén lle explicou aos alumn@s, as distintas técnicas que se empregan  no proceso  de ilustración dun libro.
                                        Moi ilustrativo - nunca mellor dito- foi a explicación que lles deu Abraham dos distintos " trucos" que empregan os ilustradores para definir as "  personalidades " dos distintos debuxos: así, as que son  boas, teñen os ollos máis redondiños, as malvadas, máis triangulares. E non só polo que atinxe á cara, senón que o debuxo do corpo ten que ir en consonancia co que lle está pasando a personaxe. En definitiva, trátase de darlle a maior expresividade aos debuxos para que as ilustracións collan vida.
Por último os rapaces e rapazas de 1º de ESO, por indicación do  autor se animaron a facer seus propios debuxos, converténdose eles tamén en ilustradores.
Foi esta unha reunión moi interesante, divertida e ilustrativa.



"Xoeliki :  as aventuras dun ciberpirata ".  Abraham Carreiro/Maties Segura.  Edit.Sotelo Blanco

Outra vez.. as Bibliotecas na rúa

 Dentro dos actos programados polos Centros Públicos de Ensino Secundario  para conmemorar o Día  Mundial  do  Libro  2018, non nos podiamos esquecer dunha  actividade conxunta  do IES  Nº1  e do  Manuel Chamosos Lamas, que xa se ven organizando dende fai varios anos :  Biblioteca  nas  Rúas. 

                                                               No presente curso,  adicado aos autor@s  que dan nome ás rúas do Carballiño :  Eduardo Blanco Amor, Manuel Curros Enríquez, Rosalía de Castro, Castelao, Vicente Risco, Emilia Pardo Bazán, e  os poetas Manuel María  e  Eusebio Lorenzo  Baleirón , tan vencellados á vila do Arenteiro.

                      Os rapaces e rapazas pertencentes o

Nº 1  e o  Chamosos Lamas, leron textos de todos eles. Houbo tamen  exposicións de libros, actuación do Coro  do  Chamoso Lamas,  música, etc..

Dende aquí queremos agradecer a todos os rapaces e rapazas que decidiron " perder " unha parte de seu tempo para poder estar na Praza do Concello celebrando este día do libro.

É certo que, ás veces, "  abusamos " da súa dispoñibilidade para facer este tipo de actividades. E me estou referindo a unha serie de alumnos e alumnas que sempre están dispostos a colaborar e a botar unha man cando se lle solicita dende o  centro . Novamente grazas.

Imos rematar cun  dos poemas lidos onte na Praza do Concello: é do poeta Eusebio  Lorenzo Baleirón,  profesor do IES Nº 1 , e que morreu tan novo.

UNHA  MULLER  ESTÁ  A  SOÑAR.

Un pequeno país era o seu rosto

de costas para o mar

no que antigos mercaderes

encetaban as rotas do marfín

e as especias.

Unha rexión nevada ao pé dos bosques

que cruzaban carretas misteriosas

guiadas por cegoñas como pontos de luz.

E pequenos dedos foon tecendo 

lingoas de mar

até as ribeiras firmes

para gardar o sono da muller en calma.

Ela levaba nos ollos

un pálpito de seres e de voces;

o intenso silencio da noite

pesáballe nos brazos e nas tempas...

Como quen sempre está a soñar

e non acorda

                                                

23 de abril, Día Mundial do Libro

Ao longo da semana , iremos poñendo distintas actividades que se fixeron  no IES Nº 1  para celebrar o Día Mundial do Libro.

                                                        Escomenzamos cunha exposición de libros  que teñen a dedicatoria dos propios autores-as.

Ao longo de moitos anos, algúns dos máis importantes escritores-as en língua galega , pasaron polo noso centro para falar co alumnado  de libros, así que nos sempre lle pediamos  que nos firmasen algúns exemplares.. as veces, as dedicatorias son persoais, outras son ao Instituto ou a Biblioteca. O importante é que nos fixemos cunha morea de libros dedicados que agora están na exposición. Aparecen  autores como  Ledicia Costas, Agustín Fernández Paz, Xabier P. Docampo, Miguel Anxo Fernández, Ramón Caride Ogando, Andrea Maceiras, Alfonso Pexegueiro, Marcos Calveiro, Tucho Calvo, Pere Tobaruela, Elena Gallego e mesmo o profesores do IES Nº 1 : Juan Manuel Valcárcel  e  Frutos Fernández.

                                          A  todos  eles,  moitas  grazas !

                                              FELICES   LECTURAS  !

                                 

8 de marzo : Día Internacional da Muller

Un ano máis, e de novo estamos conmemorando O Día Internacional da Muller. Nesta ocasión decidimos reflexionar sobre a  " Historia das mulleres", esa intrahistoria que non ven  nos libros de texto, porque as mulleres tamén son as grandes esquecidas da historia. O traballo deste ano está estructurado en dous bloques : por unha banda: unha escolma de mulleres que a pesares dos atrancos foron capaces de reivindicarse e conseguir  que o seu traballo lle fora recoñecido en vida, ás que lle  chamamos " As mulleres sabias " .

Aproveitando que este ano o lema das Bibliotecas Escolares é  " Aprender a pensar coa Biblioteca Escolar ", ollamos cara unha serie de pensadoras e filósofas que teñen escrito e reivindicado o papel da muller ó longo da historia . Dende  a primeira gran poetisa da Historia , Safo de Lesbos, que viviu no século VI a.C., pasando pola naturalista, filósofa, musicóloga  Hidegard  von  Bingen do século XII, para rematar no s. XX con Simone de Beauvoir, a gran filósofa francesa precursora do feminismo contemporáneo.

En contraposición, temos outro apartado que definimos como: " Do esquecemento á memoria ", onde tentamos de poñer en valor a algunhas mulleres que no seu momento fixeron traballos moi importantes, aínda que non se lle recoñeceron:  son os casos das científicas  Rosalind  Franklin  e  Lise  Meitner, que investigaron respectivamente sobre a cadea do ADN  ou a fisión nuclear ainda que os Premios Nobel de Medeciña e Física só se lle outorgaron  a seus compañeiros de investigación homes. Houbo tamén curiosos casos de suplantación como o da autora María Lejárraga , que escribiu prácticamente todas as obras de teatro que logo asinou  seu home: Gregorio Martinez Sierra; o mesmo lle ocorreu a Margaret Keane- pintora estadounidense- aínda que era ela a que pintaba todos os cadros, era seu home quen  os asinaba , levando durante máis de dez anos todo o recoñecemento.

Estes dous casos, ou o de Zenobia Camprubí - muller de Juan Ramón Jiménez-  amosan tamén unha certa autoanulación ou renuncia  por parte das mulleres. De todo isto falamos no acto que tivo lugar o 8 de marzo  no Salón de Plenos do Concello do Carballiño, onde a alumna Abril Ciocciola Noto de 1º de Bacharelato leu  un pequeno manifesto que reproducimos en parte.

"Do esquecemento á memoria".

Alguén dixo algunha vez, referíndose á violencia de xénero que non só doen os golpes. Ao longo da historia, moitas mulleres foron anuladas, silenciadas e sen recoñecemento do seu traballo: iso tamén é un xeito de maltrato.. e non pequeno!. Hoxe queremos traer aquí, á memoria colectiva, as situacións tan inxustas que seguen a sufrir moitas mulleres no mundo. Según datos de UNICEF máis de 130 millón de seres humanos- mulleres- seguen  sen escolarizarse, sen poder ler libros, nin conducir, nin  acceder a Internet  ou votar.. por non falar dos centos de miles de nenas que sofren mutilacións xenitais ou son convertidas en escravas sexuais . Como o mundo é cada vez máis pequeno, non pensedes que están moi lonxe de nós. Lembrar cada 8 de marzo ás mulleres está moi ben, pero estaría mellor que ao longo do ano todas  e todos fixeramos algo máis pola auténtica integración e igualdade das mulleres: dende o seo da propia familia, pasando polas institucións públicas e tamén nos centros educativos . Debe ser unha tarefa colectiva , xa que as mulleres representan  a metade da poboación mundial. Se conseguimos que a maioría delas teñan unhas condicións de vida digna, con toda probabilidade os seres humanos en xeral seríamos  un pouco máis felices.

Poesía, Poesía, Poesía : Ilustrador@s por un día..

Hai ben pouco -  o  pasado  23  de  febreiro, celebramos  os  181  anos  do  nacemento  de  Rosalía  de  Castro.

O  mes  marzo, tamén é unha data importante para  a  Poesía,  xa que o día 21  conmemórase  o  " Día  Mundial  da  Poesía  ".

Con tal motivo,  lles pedimos  a rapaces e rapazas  de 1º  de  ESO  que se converteran en ilustrador@s  de poemas  moi famosos e mesmo de cancións populares.

Esta idea tivo moi boa acollida entre estes pequenos  " ilustradores "  que encheron de debuxos e cores poemas de :  Rosalía  de  Castro, Álvaro  Cunqueiro,  Federico  García  Lorca,  Ramón  Cabanillas,  Rafael  Alberti,  Ana  Mª  Fernández,  José  de  Espronceda,  José  Agustín  Goytisolo,  Gustavo  Adolfo  Bécquer ou  Manuel  María.

Tampouco  faltaron  cancións  populares :  " O Rodaballo",  " Na  beira  do  mar  ",  " El  señor  Don  Gato "

CELEBRANDO O DÍA DA PAZ NA BIBLIOTECA

O  dia  30  de  xaneiro  celebramos no IES nº 1  o  Dia Mundial  da Paz.

Este ano decidimos que foran os máis pequenos os que deixaran as súas mensaxes  con  debuxos   e lendas alusivos  o  tema da paz.

Nin que decir ten, que, deseguida se puxeron  mans  á  obra :  a biblioteca  encheuse  de entusiastas rapazas e rapaces de 1º de ESO que debuxaron e colorearon  corazóns, mundos, mans , etc.. Aquí no blogue vos deixamos unha pequena mostra do que fixeron.

Todos os traballos están expostos na biblioteca, aulas e corredores  do centro.

Tampouco nos esquecemos  de poñer na biblioteca, unha pequena mostra  de  libros que dun xeito ou doutro nos falan da paz  ou da falta dela.

Moitos  xa son clásicos como " O Principiño ", 

"  El diario de Ana Frank ", " Guerra  y  Paz "

ou  " El niño con el pijama de rayas ".  Tamén incluímos  novelas gráficas  como  "Persépolis"

e varias novelas de Agustín  Fernandez Paz:

"  As flores radiactivas ", "  O laboratorio do doctor Nogueira ",  e  " Lúa  de Senegal ".  Sen esquecer  as biografías  de personaxes como Martin  Luther  King,  Nelson Mandela ,   Rosa  Parks  ou a testemuña biográfica de Malala  Yousafzai.